Olej silnikowy spełnia kilka niezwykle ważnych funkcji. Prawidłowo dobrany i na czas wymieniany zdecydowanie przedłuża żywotność silnika, a co za tym idzie – pozwala na uniknięcie kosztownych napraw jednostki napędowej.

Zadaniem oleju jest nie tylko zmniejszanie tarcia, ale także odprowadzanie ciepła, ochrona przed korozją, zmniejszenie zużycia elementów silnika, uszczelnianie i utrzymywanie silnika w czystości. Olej będzie prawidłowo spełniał swoje zadanie tylko wtedy, gdy został dobrany zgodnie z zaleceniami producenta. Można też zastosować olej o nieco wyższych parametrach, jednak ze szczególną uwagą, aby nie przesadzić, ponieważ bardzo nowoczesny olej może wręcz zniszczyć silnik 20-letniego samochodu. W żadnym wypadku nie wolno wlewać oleju o parametrach niższych, niż te przewidziane przez producenta.

Najważniejszym parametrem oleju jest jego lepkość. Może być ona oznaczona np. 10W30, gdzie „10” wskazuje, w jakich najniższych temperaturach olej będzie na tyle rzadki, by można było bezpiecznie uruchomić silnik. „W” oznacza, że olej można stosować zimą. „30” informuje, jak rzadki będzie olej w wysokiej temperaturze. Liczby te nie oznaczają minimalnej bądź maksymalnej temperatury, a pewien przedział.

Kolejną istotną sprawą jest to, czy olej jest syntetyczny, półsyntetyczny czy mineralny. Dziś oleje mineralne stosuje się raczej w starych samochodach, których silniki przez wiele lat pracowały na takim właśnie oleju, lub w takich o dużym przebiegu. Próba zamiany na syntetyk skończy się uszkodzeniem silnika, ponieważ nowoczesne oleje zawierają składniki czyszczące, które usuną uszczelnienia ”zrobione” przez olej mineralny, a na dodatek wszystkie zanieczyszczenia zaczną wraz z olejem krążyć po silniku, uszkadzając go. Olej syntetyczny natomiast o wiele lepiej chroni i chłodzi silnik, który znacznie łatwiej jest też uruchomić w bardzo niskich temperaturach. Jest najlepszy dla silników nowych i intensywnie eksploatowanych. Zmienia się go na półsyntetyk z reguły wtedy, kiedy silnik osiągnie już duży przebieg i zaczyna „brać” olej.

Należy też pamiętać, że inny olej stosuje się do silników benzynowy, a inny do diesli.

Olej należy co jakiś czas wymieniać – przeważnie co 10-15 tys. km. Jeżeli jeździmy niewiele, wymiana musi nastąpić przynajmniej raz na rok. Po tym czasie zaczyna tracić swoje właściwości, gdyż w silniku cały czas zachodzą reakcje chemiczne, które na niego wpływają. Oprócz tego skrapla się para wodna. Do oleju dostają się też zanieczyszczenia, mimo tego, że przepływa on przez filtr. Zlekceważenie terminu wymiany oleju spowoduje wzrost ich ilości i związane z tym ryzyko uszkodzenia silnika.

O ile o wymianie oleju silnikowego kierowcy jeszcze czasem pamiętają, o tyle wymiana oleju przekładniowego jest dla wielu nowością. W nowych samochodach z manualną skrzynią biegów w ogóle nie jest to konieczne, czasem zdarza się natomiast, że trzeba wymienić w starszych. O regularnej wymianie powinni natomiast pamiętać właściciele „automatów”. Robi się to jednak rzadko: co 40-120 tys. km. Niemniej jednak, bez względu na rodzaj skrzyni biegów, warto skontrolować poziom oleju przekładniowego przy okazji wymiany silnikowego – pozwoli to na wykrycie ewentualnych wycieków.

Olej przekładniowy ma podobne zadania, jak jego silnikowy kolega: smaruje, chłodzi, chroni przed korozją, utrzymuje czystość, a także tłumi drgania. Terminowa wymiana oleju pozwala na łatwą i płynną zmianę biegów, a także cichą oraz bezawaryjną pracę przekładni przez cały okres użytkowania samochodu.